Categoriearchief: Activiteiten Werkgroep Vesting Gorinchem

Zwerfvuilprikken als ode aan het Zuid-Hollandse landschap van de Waterlinie

Op zaterdag 18 september a.s. (World Clean-up Day) kunnen inwoners en bezoekers van Gorinchem weer zwerfvuilprikken. Die dag vertelt V6 het verhaal van de vesting en de Oude Hollandse Waterlinie om de beleving van het schoonmaken van het landschap en vesting te verrijken met kennis over het verleden. Ook inwoners die zich betrokken voelen bij het erfgoed van de Waterlinie die in 2022 zijn 350-jarig jubileum viert, gaan samen met natuurvrienden op pad. Samen met Schoon Gorinchem, Waardlanden, De Bibliotheek AanZet Gorinchem, het Natuurcentrum Gorkum, Stichting Oude Hollandse Waterlinie.

      

Mede mogelijk gemaakt door de provincie Zuid-Holland en met medewerking van de Historische Vereniging Oud-Gorkum, wil V6 het Waterlinielandschap tot leven wekken door lokale initiatieven van burgers te stimuleren. Het eerste project is Zwerfvuilprikken als ode aan het Zuid-Hollandse landschap. Dit start op 18 september a.s. met twee routes vanaf de parkeerplaats aan de Bagijnenwal bij molen Nooit Volmaakt in Gorinchem om 10 uur en om 12 uur. Een route voert te voet langs de vestingwallen en de andere route op de fiets langs de Arkel.

Meteen opgeven: https://bit.ly/2XisWuh

Beleving van het landschap

Nederland is een waterland, met op vele plaatsen nog polder- en coulisse landschappen waar je doorheen kunt dwalen en waar je je één kunt voelen met jezelf. Weg van de onrust van alledag en van drukkend nieuws. Weg van de samenleving, je baden in de geur van de natuur. Maar je kunt er ook het verleden zoeken, want landschappen zijn vaak historisch beladen. Er is gevochten of ze zijn onder water gezet, zoals de Oude Hollandse Waterlinie in 1672 en opnieuw in 1794. Altijd om Nederland te beschermen tegen een vijand van buitenaf. Dat geeft aanleiding om te denken over het heden. Waardoor worden wij beschermd? Zijn wij bereid om te strijden, en waarvoor? Waar staan we en wat verbindt ons? Zo leidt een recreatieve activiteit als zwerfvuilprikken tot bezinning en beleving.

De provincie Zuid-Holland steunt deze activiteiten en werkt samen met V6 om de verhalen van het erfgoed in de regio te verzamelen en tot leven te wekken. Met het opruimen van achtergelaten zwerfvuil blijft het erfgoed en het landschap goed onderhouden en toegankelijkt. Behoud van cultuurhistorie en ruimtelijke kwaliteit helpen inwoners en gebruikers meer bewust te maken van de invloed die de leefomgeving op ons heeft.

                                                                   

 Plannen voor dit najaar en 2022

Naast het onderdeel Schone Schootsvelden: Zwerfvuilprikken in de Oude Hollandse Waterlinie organiseert V6 dit najaar van 2021 nog Laarzen van Luxembourg met re-enactor Jip Meijer (http://www.durendale.nl/) die na een introductie bij De Bibliotheek AanZet in Gorinchem aan de hand van het individuele verhaal van een eenvoudige soldaat met deelnemers het landschap in trekt. Het onderdeel Vogelen in de Linie vindt in het voorjaar van 2022 plaats ook weer vanuit de bibliotheek en is gericht op de beleving van het sterke landschappelijke karakter van de Waterlinie en de (toenemende) belangstelling voor het spotten van vogels. Hou de website en Facebook van het Natuurcentrum Gorinchem en van de Bibliotheek AanZet Gorinchem in de gaten voor meer informatie.

Overige programmering Clean-Up Day Gorinchem

Het Natuurcentrum Gorinchem organiseert nog meer opruimacties bij voorbeeld met paard en wagen en een workshop papier maken. Haal een netje en/of een afvalknijper in het Natuurcentrum en doe mee! Het hele programma vind je op https://natuurcentrumgorinchem.nl/activiteiten/

Belang van verhalen

Het delen van verhalen over het erfgoed van de Waterlinie bevordert een toenemend,  maar wel  respectvoller en duurzamer recreatief gebruik van het landschap. Verhalen als onderdeel van immaterieel erfgoed dragen in hoge mate bij aan de beleving, identiteitsvorming en participatie van inwoners én bezoekers. Daarom werkt V6 samen met de genoemde partners en met name met de Historische Vereniging Oud-Gorkum.

V6 deelt de verhalen via het verhalenplatform “if then is now” (www.ifthenisnow.eu). Daar verbindt het V6 project van Heling en Kreuger de verhalen met elkaar tot hét verhaal van het Linielandschap en wil dat met alle inwoners, gebruikers en bezoekers van dit gebied delen.

Linielandschap écht uniek Nederlands

In 2022 viert de Oude Hollandse Waterlinie haar 350-jarige bestaan. Het landschap is een belangrijk element van de waterlinies en het is wat ze zo bijzonder maakt. Het verdedigen met water is zo écht ‘Nederlands’. V6-initiatiefnemers Bas Kreuger en Menno Heling denken dat met creativiteit en fantasie nieuwe betrokkenheid van de lokale bevolking kan ontstaan. Zij zijn dan ook heel blij met de samenwerking met de genoemde partners om hun achterban op te roepen dit landschap als inspiratiebron te gebruiken. Op 18 september 2021 dus om nog meer mensen te betrekken bij het zwerfvuilprikken.

V6 staat voor Verbinden, Vertellen, Verhalen, Verdienen, Vrijwilligers en (werk) Verzetten. De initiatiefnemers van V6 hebben rijke ervaring in het betrekken van bewoners bij hun omgeving. Bas Kreuger met zijn kennis van militaire geschiedenis bij het Kenniscentrum Waterlinies en Menno Heling als uitgever van if then is now, platform voor cultuur, erfgoed en toerisme.

Praktisch

Beide routes starten op 18 september a.s. vanaf parkeerplaats aan de Bagijnenwal bij molen Nooit Volmaakt in Gorinchem om 10 uur en om 12 uur. Voor iedereen is prikmateriaal aanwezig en voor de deelnemers om 12 uur is een broodje beschikbaar. De route langs de vestingwallen is te voet, de andere route gaat buiten de bebouwde kom, en aangeraden wordt om met de fiets te komen. U kunt met een routekaart zelf uw tempo en keuze van route bepalen.

Opgeven voor de V6 Waterlinie activiteiten kan via deze link: https://bit.ly/2XisWuh

Wie doet er even mee?

De Werkgroep vesting Gorinchem opent de “bunker” in de wal bij de Vijfde Uitgang. Officieel heet dit trouwens een Kazemat en is in 1930 voor het Nederlandse leger gemaakt. Deze week gaat aannemer Kok Lexmond/Gorinchem aan de slag, om de ingang vrij te maken en een toegangspad te maken. Kok Lexmond/Gorinchem doet dit werk geheel gratis als sponsoring.
Zaterdagmiddag 2 oktober om 14:00 uur wordt de kazemat bezemschoon gemaakt. Hiervoor zoeken wij mensen die ons even een handje willen helpen, want vele handen maken licht werk.
Wil je meehelpen? Stuur dan een email naar hugo.ouwerkerk@vestinggorinchem.nl dan krijg je ook meer informatie.

Open Monumentendag 2021 Gorinchem was een succes!

Bij het Klein Kruitmagazijn. Van zitten zou de Open Monumentendag niets komen.

Vroeg uit de veren

Twee leden van de Werkgroep Vesting Gorinchem gingen al om 8:00 uur op pad om paaltjes met QR-codes te slaan voor de Liniewater Quest maar waren op tijd bij de buurhuis de aanlegsteiger, alwaar om 10:30 uur de overige werkgroepleden, die deze dag een taak hadden zich verzamelden.

Onder het genot van een bekertje koffie volgde een briefing en het uitdelen van de benodigde materialen, waarna ieder naar zijn object vertrok. Die objecten waren het Klein Kruitmagazijn aan de Dalemwal, de Poterne in de Dalemwal en Minimuseum de Luisterpost in buurthuis de Aanlegsteiger. Verder gingen nog twee personen de vestingrondleiding doen, die om 10:00 uur ging starten.

Inzet

De Werkgroep Vesting Gorinchem heeft op deze Open Monumentendag 9 personen ingezet en daarnaast was nog een lid actief als molenaar van molen De Hoop en nog een ander lid als uitbater van de Caponnière. Verder hebben wij een bijdrage mogen leveren aan de voorbereiding van deze Open Monumentendag in goede samenwerking met Mooi Gorinchem en de VVV.

Hoge opkomst

Wij waren er op tijd klaar voor. Echter al snel werd het zo druk, dat er geen tijd meer was om foto’s te maken.

Ondanks het toch wat regenachtige en grijze weer was het aantal bezoekers hoger dan ooit te voren. Zowel de Poterne, als het Klein Kruitmagazijn kregen bijna 100 bezoekers. Ook Minimuseum de Luisterpost kreeg meer bezoek dan normaal en werd door meer dan 40 mensen bezocht.

Opvallend was dat het overgrote deel van de bezoekers van buiten Gorinchem kwam en vaak van ver was gekomen, speciaal om de vesting Gorinchem te bekijken.

Liniewater Quest

Deze korte fietstocht langs de Waterlinie- en polderobjecten is helaas door niemand gedaan, terwijl dit toch heel leuk had kunnen zijn voor Gorcummers, die alle monumenten al hebben gezien.

Al met al kunnen wij als Werkgroep Vesting Gorinchem toch terugzien op een zeer geslaagde Open Monumentendag.

Opening benefietexpositie Caponnière

Zaterdag 4 september opende wethouder Dick van Zanten onder grote belangstelling de benefietexpositie in de Caponnière ten bate van het project “openstelling VIS-kazemat”.

De wethouder doet een eerste bod in de munitiekist.

Gert-Jan van ARIART en Frits Zillig exposeren hier hun kunstwerken, welke zij voor verkoop beschikbaar hebben gesteld. De opbrengst gaat naar de Historische Vereniging Oud-Gorcum ten bate van het project “openstelling VIS-kazemat”.

Kunstenaar Frits Zillig met het door hem beschikbaar gestelde kunstwerk “euro kubisme”.

In de Caponnière zijn biedkaarten verkrijgbaar. Daarop staan bijzondere spelregels vermeld. Met de biedkaart kunt u een ongezien bod uitbrengen. Het zijn best mooie en leuke kunstwerken voor thuis aan de muur. Dus ga kijken!

De expositie duurt t/m 31 oktober 2021. Daarna wordt aan de personen, die een winnend bod hebben uitgebracht dit bekend gemaakt.

 

Euro kubisme.

Benefietexpositie & veiling uitgebreid

Tot ons genoegen kunnen wij melden dat nog een bekende Gorinchemse kunstenaar een kunstwerk beschikbaar heeft gesteld ter expositie en veiling ten bate van het project “openstelling VIS-kazemat”. Dat is Frits Zillig die kunstwerken maakt van lood en zink.

   

       

Hierboven een kleine greep uit de kunstwerken van Frits Zillig.

Het initiatief tot deze benefietexpositie en veiling komt van de bekende Gorcumse kunstenaar Gert-Jan Ariaans. Deze maakt geometrische abstracte kunst.

De expositie is te zien van 4 september 16:00 uur t/m 31 oktober 2021 in proeflokaal La Caponnière aan de Kanselpoortweg te Gorinchem.

Tijdens de expositie kunt u een bod uitbrengen op een kunstwerk via een biedkaart in een zogenaamde “blinde veiling”, u hoort dan aan het eind van de expositie of uw bod het hoogste bod was en u dus de gelukkige bent.

   

De opbrengst van de veiling komt ten goede aan het project “openstelling VIS-kazemat” van de Werkgroep Vesting Gorinchem. Onderdeel van de Historische Vereniging Oud-Gorcum.

Verdere informatie vindt u hier:

Benefit expositie & veiling

Expositie ARIART in de rechtbank te Rotterdam..

De bekende Gorcumse kunstenaar Gert-Jan Ariaans exposeert van 4 september 15:00 uur t/m
31 oktober 2021 in proeflokaal La Caponnière aan de Kanselpoortweg te Gorinchem.

   

Tijdens de expositie kunt u een bod uitbrengen op een kunstwerk via een biedkaart in een zogenaamde “blinde veiling”, u hoort dan aan het eind van de expositie of uw bod het hoogste bod was en u dus de gelukkige bent.

   

De opbrengst van de veiling komt ten goede aan het project “openstelling VIS-kazemat” van de Werkgroep Vesting Gorinchem. Onderdeel van de Historische Vereniging Oud-Gorcum.

Verdere informatie vindt u hier:

Wethouder opent fotoroute

Wethouder Joost van der Geest verricht de officiële opening van de fotoroute Kazerneplein en hij probeert gelijk de QR-code. Op elk bord is een foto te zien met een korte beschrijving van de geschiedenis van het Kazeneplein. Met een QR-code is er meer informatie bereikbaar.
De fotoroute loopt van de parkeergarage naar de Westwagenstraat.

Nita van Wijngaarden, binnenstadsmanager, vertelde hoe de fotoroute tot stand was gekomen. Dat was na een vraag van de winkeliers in de Westwagenstraat en door samenwerking van de Stichting Binnenstadsmanagement (BSM), de Stichting Gorinchem Citymarketing en de Werkgroep Vesting Gorinchem van de Historische Vereniging Oud-Gorcum. Daarna vertelde Joop Kuijntjes van de Werkgroep Vesting Gorinchem in het kort de geschiedenis van het Kazerneplein, welke niet alleen een militair maar ook een sociaal aspect in zich had en goed tot uitdrukking is gekomen in deze fotoroute.

Vervolgens is de wethouder langs de afbeeldingen gelopen die deze met aandacht heeft bekeken en diverse vragen heeft gesteld. Voor bezoekers en Gorcumers weer iets leuks om even te bekijken.

Gorkums Nieuws deelde al vrij snel na de opening een video van de officiële opening:

 

Gorinchem krijgt titel “Allermooiste vestingstad van Nederland”

Bij de grote door de ANWB uitgeschreven verkiezing voor de mooiste vestingstad van Nederland is Gorinchem gekozen tot  Allermooiste vestingstad van Nederland. Men ging niet over één nacht ijs; een kundige jury onder voorzitterschap van Marieke Haafkens van ANWB Eropuit, verder bestaande uit historicus Maarten van Rossem en Jaap Evert Abrahamse, van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, beoordeelde de kandidaten op authenticiteit, ruimtelijke samenhang, levendigheid en recreatief karakter. Gorinchem scoorde best. Dit onderstreept maar weer eens de waarde van de vesting, iets bijzonders om te beschermen tegen moderne plannenmakers.

De terugkoppeling van de jury is terug te lezen op de website van de ANWB: https://www.anwb.nl/eropuit/nieuws/2021/augustus/gorinchem-is-de-allermooiste-vestingstad-van-nederland

Van polder tot Waterlinie toch langer te zien!

In tegenstelling tot eerder foutief vermeld, is onze expositie “van polder tot Oude Hollandse Waterlinie” in het Hendrick Hamelmuseum nog te zien tot 13 september.

De expositie vertelt de geschiedenis van het ontstaan van de polders en hoe de polders uiteindelijk zowel offensief, als defensief werden ingezet om Nederland te verdedigen. Alle waterwerken die er waren voor het uitwateren, van de polders werden ook gebruikt bij het inunderen van de polders.

Een molen is ook een belangrijk waterwerk en onderdeel van de expositie is dan ook een heel bijzonder extra efficiënt poldermolenontwerp, als beschreven door de beroemde waterbouwkundige, Jan Blanken.

Informatie over het Hendrick Hamelmuseum is op hun website te vinden: https://hendrickhamelmuseum.nl/

Deli Home sponsort hout

Deli Home sponsort bijna 400 meter aan houten planken voor de inrichting van de VIS-kazemat.

Een VIS-kazemat diende als een door gewapend beton beschermde wapenopstelling voor het Nederlandse leger. Echter om de bemanning tegen aan de binnenzijde van de kazemat afspringende betonscherven te beschermen, tijdens een beschieting, was deze van een houten plafondbekleding voorzien.  Ook het meubilair was van houten planken gemaakt. Met het hout van Deli Home gaan wij het plafond weer betimmeren en het meubilair namaken.

Het hoofdkantoor van Deli Home aan het Stadhuisplein, met zijn opvallende neonreclame op het dak, kunt u bijna niet missen. Deli Home is een relatief nieuwe naam in Gorinchem. Maar iedere volwassen inwoner van Gorinchem herinnert zich JéWé.  Dit beeldbepalende Gorinchemse bedrijf is in 2002 opgegaan in Deli Home. Deli Home is een bedrijf met een rijke geschiedenis. Zo’n rijke geschiedenis sluit mooi aan bij onze historische vereniging.

Fragment van een kaart van Sumatra uit 1885 met het Sultanaat Deli en de stad Medan, het gebied waar de Deli Maatschappij actief was, zoals aan de vele namen te zien is. Kaart gemaakt door J.H. Lieftinck en A.J. van der (Jr.)Stok. Koninklijke Bibliotheek, bron 256 B4, via Delpher.

De naam Deli komt van het Sultanaat Deli gelegen op Sumatra bij de stad Medan.
In 1863 stichtte Jacob Nienhuys bij Medan een tabaksplantage en exporteerde deze tabak naar Nederland.

Een tabaksplantage in Deli Sumatra. Aquarel door Beckmann, collectie Tropen Museum, TM nr. 5349-6, via Wikipedia.

De export van tabak werd een succes en trok investeerders aan. Hierdoor werd in 1869 de N.V. Deli Maatschappij opgericht.

Hoofdkantoor van de Deli Maatschappij in 1885 op Sumatra, mocht er ook zijn. Zeker voor die tijd in Nederlands Indië was het een groot gebouw en zag er prachtig uit. Gedeelte van een van fotograaf Lambert, Gustav Richard. Nationaal Archief Nummer toegang 2.20.46. Inventarisnummer 852. Bestanddeelnummer 852_19.

Het bedrijf maakte met de overname van de bedrijven RET en Jongeneel in 1971 de overstap naar de houthandel. In 2002 werd JéWé overgenomen en daarna volgden ook Bruynzeel en Fikszo.  De naam N.V. Deli Maatschappij veranderde in Deli Home.

Deli Home is tegenwoordig de groothandel en fabrikant die toegevoegde waarde biedt voor home improvement en veel investeert in productie en productontwikkeling in de verschillende productgroepen. Deli Home is actief in: hout, deuren, vloer & trap, opbergsystemen en horren.

Het hele verhaal van Deli Home “Deli van Sumatra tot Gorinchem” kunt u vinden op  https://www.deli-home.com/hart-van-hout/

Deli Home
Stadhuisplein 70
4203 NS Gorinchem
info.nl@deli-home.com
https://www.deli-home.com/

 

Hamelmuseum best leuk!

Het Hamelmuseum is best leuk, men heeft nog een mooie en verrassende expositie weten te maken over het verhaal van de Gorcumse Hendrik Hamel, die aanmonsterde bij de VOC, schipbreuk leed en op die manier Korea ontdekte en hieraan bekendheid gaf.

Ook onze expositie “van polder tot Oude Hollandse Waterlinie” is hier nog te zien, maar dan moet u snel zijn, want deze is nog t/m komend weekend te zien.

De entree van de expositie met de vestingsteden in de Oude Hollandse Waterlinie, een ontwerp kaart van mogelijke tracés ter verbetering van de Waterlinie en gereedschap wat werd gebruikt bij het maken van waterwerken en vestingen.

De volgende ruimte verteld het geschiedenisverhaal van het ontstaan van de polders en het gebruik van water als zowel aanvals- als verdedigingsmiddel.

Er is ook een heel bijzonder poldermolenontwerp te zien, als beschreven door de beroemde waterbouwkundige, Jan Blanken. U kunt nog net even gaan, voor deze expositie sluit.

Zie ook: https://hendrickhamelmuseum.nl/

De Nieuwe Hollandse Waterlinie officieel Wereld Erfgoed!

Een dergelijk plaatje van de vestingwerken aan de oostzijde van Gorinchem was in de vergadering van het UNESCO World Heritage Committee te zien.

Zojuist heeft het World Heritage Committee tijdens de 44e zitting onder voorzitterschap van China de voordracht van de Nieuwe Hollandse Waterlinie als Werelderfgoed goedgekeurd.
De vesting Gorinchem is onderdeel van dit erfgoed.

Aandachtspunten waren het beter vastleggen van de grenzen en van de bescherming van dit erfgoed. Nederland krijg dan ook de opdracht mee, om dit beter te regelen en aantoonbaar te make voor februari 2022. Het geen weer behandeld wordt in een volgende zitting van het Committee.

Project VIS-kazemat afgetrapt

Heden middag is het project “openstelling VIS-kazemat” afgetrapt met het plaatsen van een informatiebord bij de kazemat, waarop ook nog een oproep staat voor sponsoren en voor vrijwilligers. Die laatsten om te helpen met bezemschoon maken van de kazemat.

Voordat het bord er stond, moest de werkgroep wel zijn naam waarmaken. De gaten voor de palen werden geboord.

Met vereende krachten werden de palen geplaatst.

Uiteindelijk moet het geheel wel netjes waterpas staan.

Met dank aan de mensen van Strago Electro, die voor dit karweitje een middagje vrij hadden opgenomen. Ook met dank aan HG-reclame voor het sponsoren van het informatiebord en Pontmeyer Gorinchem voor de sponsoring van het hout.

Begin september zet aannemer Kok Lexmond / Gorinchem de schop in de grond om de ingang van de kazemat vrij te graven en een aansluiting te maken op het wandelpad. Er is een speciaal plan gemaakt, om hierbij de grote bomen te behouden. Aannemer Kok Lexmond / Gorinchem voert dit project ook als sponsoring uit.

Wij hopen, dat er zich nog wat vrijwilligers aanmelden die een keer op een zaterdag mee willen helpen. Die kunnen zich melden bij info@vestinggorinchem.nl

Project affuit bomkanon gestart

De initiatiefnemer van de klokkenstoel Buiten de Waterpoort, Bernard Sierra, is samen met Mathieu van Pelt bereid gevonden om een affuit te maken voor het Walker bomkanon, wat nu op boomstammetjes ligt in bastion 2.

Afgelopen vrijdag togen zij met Hugo Ouwerkerk van de Werkgroep Vesting Gorinchem naar het vestingmuseum in de vesting Naarden. Om daar een dergelijk affuit te bekijken.

In Gorinchem is natuurlijk alles groter, dus ook ons kanon is groter en zal het affuit dan ook nog een slagje groter worden, dan wat in Naarden staat. Gelukkig hebben wij de tekeningen met de correcte maten, die wij in het kenniscentrum van het Nationaal Militair Museum mochten fotograferen.

Zodra wij weten wat globaal de kosten zullen zijn, presenteren wij dit project aan de gemeente Gorinchem en gaan wij op zoek naar fondsen. De verwachting is dat het affuit dan in de loop van volgend jaar gereed zal zijn.