Tag archieven: Ministerie van Oorlog

Een onverwachte vondst – O69

Tijdens een rondleiding in de Schuilkerk aan de Langendijk viel één van onze werkgroepleden iets op toen hij terug wandelde van de kerk naar de Langendijk. Er lag een hardstenen paaltje naast het pad. 

Toen hij het paaltje beter bekeek bleek er op de bovenzijde een inscriptie te staan O 69. Dit was dus overduidelijk één van de limietpalen die ooit door onze vesting de scheiding aangaven tussen het gebied van de burgers of gemeente en het gebied van het Departement van Oorlog!

Verschillende van deze paaltjes zijn nog aanwezig in onze vesting en worden gemeentelijke monumenten. Ze zijn eigenlijk zelfs onderdeel van de vesting, welke een Rijksmonument is.

We hebben vervolgens contact gezocht met de beheerder van de Schuilkerk, mevrouw Temme. Ze vertelde dat haar vader ooit het paaltje had gevonden toen er aan de Arkelse Onderweg (nabij de Nettorama, tegenover huisnummer 23) bestratingswerkzaamheden plaatsvonden en daar het paaltje was gevonden. Hij heeft het paaltje ‘gered’ en het in de tuin gelegd, later is het verhuisd naar het steegje gelegen tussen de Schuilkerk en de Langendijk waar het jaren heeft gelegen.

Limietpaal O69

Werkgroep Vesting Gorinchem mocht het paaltje van mevrouw Temme komen ophalen. Het paaltje “even” tillen met twee personen bleek nog een hele klus, dus hebben we deze even op wieltjes gezet om naar de auto te kunnen brengen.

Ophalen van Limietpaal O69

We gaan bekijken of deze limietpaal op de oorspronkelijke locatie kan worden teruggeplaatst, of op een andere plaats kan worden tentoongesteld met wat tekst en uitleg. Het was voor ons een bijzondere vondst op een bijzondere locatie!

Voorlopig is het paaltje veilig opgeborgen in het gemeentelijk depot voor objecten van de Historische Vereniging Oud-Gorcum en het Gorcums Museum.

Waar dit paaltje precies thuishoort kunnen jullie nakijken op https://vestinggorinchem.nl/artikelen/limietpalen/

Ontdek de "paaltjes van Oorlog" in Gorinchem


Joop Kuijntjes heeft een inventarisatie gemaakt van de tot nu toe ontdekte nog aanwezige limietpalen van het Departement van Oorlog ( in de volksmond “paaltjes van Oorlog”).
Deze paaltjes werden halverwege de 19e eeuw rond alle verdedigingswerken in Nederland geplaatst, dus ook om- en in de vesting Gorinchem.
Bekijk ze allemaal op https://vestinggorinchem.nl/limietpalen/

Weer een limietpaal uit 1835 gevonden.

Rondom de vesting staan aan de binnen- en buitenkant van het vroegere militaire gebied zogenaamde limietpaaltjes, ook wel paaltjes van oorlog genoemd. In totaal waren er ruim 270 paaltjes. Op iedere paal staat een grote letter O, van oorlog en daaronder een nummer. De meeste zijn in verloop van de tijd verdwenen door aanpassingen en werkzaamheden. Inmiddels waren er 22, verspreid over de wallen aangetroffen. Dat zijn er nu dus 23, door de vondst van paal nummer 188.  Deze staat onder aan de wal langs het Merwedekanaal. De paal is bijna helemaal onder de grond verdwenen en de bovenkant is flink beschadigd door maaiwerkzaamheden. Voor de foto is een gedeelte vrijgegraven en daarna weer dichtgegooid.O188_14