VIS-KAZEMAT KLUSJES EN PROJECTEN

2024 week 09

Deze week waren er diverse activiteiten, verdeeld over meerdere dagen.

Maandag 26 februari

Ter voorbereiding op het plaatsen van de ‘stoel’ voor het kanon 6 cm kazemat, zijn de roestbobbels op de lassen van de draadeinden wat weggeslepen, zodat de stoel goed vlak komt te staan.

Toen kwam Frits met twee door hem bij gemeentewerken gemaakte vlonders om het transport de kazemat in, van de ca. 180 kg zware stoel te vergemakkelijken.

De tweede vlonder was voor het nauwe draaipunt om de gevechtsruimte in te komen.

Woensdag 28 februari

Hans heeft voor het plaatsen van de stoel,  nog even de ring en draadeinden in de verf gezet.
Verder ook het kozijn van de voordeur, waar hij al eerder aan bezig was.

Donderdag 29 februari

Deze dag was de gedeputeerde Cultuur en Erfgoed, voor de provincie Zuid-Holland, op werkbezoek in de vesting Gorinchem. Hij kwam ook nog op bezoek in de VIS-kazemat, samen met de wethouder Erfgoed en ambtenaren van de gemeente Gorinchem. Ze werden door Hans en Hugo ontvangen.

Het gezelschap in de afwachtingsruimte.

Hans geeft uitleg in de gevechtsruimte. Het gezelschap was zeer geïnteresseerd en dus was dit een leuk intermezzo tussen de werkzaamheden door.

Vrijdag 1 maart

Op deze dag werd de ‘stoel’ voor het kanon 6 cm kazemat geplaatst.

De stoel werd opgehaald op de gemeentewerf met de Jeep van Albert en met dank aan Scouting A.P.V. voor het uitlenen van de aanhanger.

De ca. 180 kg zware stoel, via ‘stuiteren’ op een pallet afgeladen.

Met vereende krachten wordt deze voorzichtig naar de ingang van de kazemat gerold.

Binnen zijn verdere voorbereidingen getroffen, waarbij dankbaar gebruik gemaakt wordt van de reeds in 1930 aangebrachte hijshaak, die nog een goede conditie is. Verder is de kettingtakel en een setje hijsbanden als sponsoring aan ons uitgeleend door Boels Rental aan de Spijksedijk te Gorinchem (zie ook onze sponsorpagina https://vestinggorinchem.nl/sponsoring/).

Doordat de stoel onder een grotere flens heeft dan boven, moet constant de richting worden gecorrigeerd bij het rollen door de gang naar de gevechtsruimte, waarbij we proberen om de houten zitbanken niet te raken.

Na toch wel wat moeilijkheden bij het maken van de korte draai door de nauwe ingang van de gevechtsruimte is de stoel in de gevechtsruimte aangekomen en worden de hijsbanden aangebracht.

Na de stoel over de draadeinden in de juiste positie gebracht te hebben, wordt voordat we hem laten zakken nog rubber sealant aangebracht, tussen de funderingsring en de onderflens van de stoel. De rubber sealant is gesponsord door ISERO Gorinchem, gereedschappen en bouwmaterialen (zie ook onze sponsorpagina https://vestinggorinchem.nl/sponsoring/).

De stoel staat op zijn plaats en zal verder ‘aangekleed’ worden zodat deze er uit gaat zien als het originele gietstuk.

Er is ook nog een kort filmpje van het plaatsen, zie: https://youtu.be/LjyIrH7IQSg

2024 week 08

Sinds Arie een thermometer heeft meegebracht, kijken we regelmatig naar de temperatuur.
Het blijkt dat die heel de winter rond de 10 graden blijft, ook als het buiten licht vriest.

We zetten ook telkens als we in de kazemat komen even de luchtdroger aan en gelijk weer uit, om de luchtvochtigheid te zien.
Het blijkt, dat die in november, december en januari ruim onder de 70% blijft, dus dat is heel goed. Alleen in de warme februarimaand, die we nu hebben is de vochtigheid weer richting 80% gegaan. In de winter blijft de luchtdroger dus uit. Echter in de zomermaanden wordt de vochtigheid in de kazemat 100% en moet de luchtdroger regelmatig aan om de vochtigheid op 80% te houden.

Sinds de herfst moet er wekelijks blad worden geruimd en hebben we ook het grind van het platje verwijderd, zodat de drainage maximaal doorloopt.

2024 week 07

Vrijdag zijn Hans, Hans en Hugo naar het Nederlands Vestingmuseum te Naarden geweest om het daar het enige nog in Nederland aanwezige exemplaar van een affuit voor het kanon 6 cm kazemat op te meten. We werden in het vestingmuseum vriendelijk ontvangen met een bakje koffie en kregen van de affuitenbouwer daar, ook nog heel wat interessante wetenswaardigheden en tips voor het maken van affuiten.

Gezien de vele details aan het affuit en de interessante informatie tijdens de koffie, zijn we hiermee toch een dagje zoet geweest.

De verstevigingsribbels in het gietstuk van de wangen van het beweegbare deel van het affuit. En niet onbelangrijk; de kleur van het affuit.

Deze week is ook het Linie Award 2023 in de VIS-kazemat verschenen.

De ‘stoel’ voor het kanon 6 cm kazemat is in de eerst laag verf gezet.

Verder hebben we deze week weer een sponsor erbij:
ISERO, groothandel in gereedschappen, ijzerwaren en vele andere bouwbenodigdheden, sponsort ons project kanon 6 cm kazemat met afdichtingsmiddel, montagekit en supergrote moeren en ringen.

Isero Gorinchem
Industrieterrein Papland
Papland 6a
4206 CL, Gorinchem
E-Mail: gorinchem@isero.nl

2024 week 05

Weer een ochtend boor- en tapwerk. Maar nu verwachten we eindelijk meer resultaat: de deurtjes compleet gemonteerd.

Nee ….., het deurtje zit niet verkeerd om, dit is t.o.v. de tekening de tegenover liggende zijde.
Alleen nog wat schroeven vervangen door schroeven van het juiste type, verzonken met sleuf.
Kruiskop was in 1930 nog niet in gebruik. En ook nog de hoeken van de scharnieren afronden met de slijpschijf.

Verder ziet het er wat anders uit, omdat de uitsparingen in de stoel wat meer langwerpig zijn uitgevallen en dus ook de deurtjes.
En de in België gevonden scharnieren hebben wel de juiste vorm met 4 gaten, maar ze zijn wat groter dan de originele op de tekening.

We hebben geen borstje om het deurtje, omdat de stoel nu geen gietstuk is. Het borstje is wellicht nog te maken met een lasapparaat of met plamuur.
Maar eens nadenken of het verstandig is om zover te gaan …….

Nu nog een mooi knopje op de deur.

Het is alweer 13:10 uur. We rijden de stoel weer naar zijn opbergplek. Wordt vervolgd ………

2024 week 04

Deze week zijn er weer wat onderhoudsklusjes gedaan.

Het regelmatige verwijderen van bladeren, die de drainage verstoppen en van het gras een stoppelveldje maken.

De beugels bij het periscoopgat zijn afgebikt en worden later in de roestomvormer gezet en geverfd.

De kozijnen laten hier en daar wat doorkomende roest zien en worden dus behandeld.
Hier is het kozijn van de afwachtingsruimte opnieuw geverfd.

Ook de buitendorpel had weer een verfje nodig.

Helaas bleek de VIS-kazemat ook weer beklad te zijn, maar gelukkig heeft de gemeente Gorinchem dit weer snel laten verwijderen.

2024 week 03

Voor de bevestiging van het deurtje op de stoel was het ook weer 24 gaatjes boren en tappen.

Het deurtje zit recht en werkt goed, dus nu de gaatjes voor de sluiting boren en tappen. Volgens de originele tekening bestaat de sluiting uit eenzelfde scharnier in de midden met uittrekbare scharnierpen welke met een kettinkje aan de stoel is bevestigd.

2024 week 01

Aan de deurtjes komen 3 scharnieren met elk 4 bevestigingsgaten per deurtje, dus totaal 24 gaatjes boren en tappen.

De gaatjes zijn getapt, de scharnieren kunnen gemonteerd worden.

2023 week 52

Na een Corona-intermezzo zijn we weer verder gegaan met de deurtjes aan de stoel van het kanon 6 cm kazemat.
De dubbelplaatjes voor de scharnieren zijn klaar en hier worden de gaatjes voor de bevestiging van de scharnieren aan de deurtjes geboord.

De fysieke voorgang is weer gering want na 3 uur (waarin 2x 10 minuten koffiepauze) zijn er zes scharnieren gepositioneerd, afgetekend en de 24 bevestigingsgaten in de deurtjes geboord. De volgende exercitie zal zijn schroefdraad tappen in al deze gaatjes, de scharnieren bevestigen, de deurtjes op de stoel positioneren, de bevestigingsgaten op de stoel aftekenen, deze gaten boren en tappen en de deurtjes op de stoel bevestigen. Dan de gaten voor de bevestiging van de sluitpenkettinkjes boren en tappen en de sluitpennen bevestigen,

2023 week 50

 

Zo ziet het deurtje er op de archieftekening uit. Dus in het platte vlak, de werkelijkheid is anders. De pennetjes met het kettinkje zijn reeds gefabriceerd door onze supporter met een draaibankje in de garagebox.

Deze week zijn aan de deurtjes in wording ronde hoeken gemaakt.

Frits heeft van de overgeschoten stukjes voor de dubbelplaatjes voor de scharnieren nog een strookje afgehaald, om deze ook precies op maat te maken.

De scharniergaten zijn afgetekend en met een kolomboormachine en een Kobaltboor voorgeboord. Toen was de tijd alweer om en zijn wij huiswaarts gekeerd. Het deurtje met de scharnieren is arbeidsintensief. Dus er gaan relatief veel uren in zitten, zonder dat er veel voortgang is te zien.

Scharnieren, die er het beste op lijken waren alleen in België vergelijkbaar. Onze internetbestelgoeroe Albert heeft ze daar onmiddellijk besteld en ze zijn vlot geleverd. Het reeds aanwezig zijn van de scharnieren was dan ook handig voor het aftekenen van de gaten.

2023 week 49

Deze week zijn de scharnieren voor het deurtje binnengekomen en zijn we begonnen aan het maken van de deurtjes. Het anonieme bedrijf wat behalve de stoel, ook de kromgewalste plaat toegeleverd heeft willen we bij deze nog complimenteren. De plaat was in de juiste straal gewalst voor op de buitenzijde van de stoel. En zonder dat wij de maten van het deurtje hadden opgegeven, was deze toch van exact de juiste hoogte, dus van de tekening afgeleid en nagedacht over de mate van overlap. Verder is er voldoende overlengte om van de plaat ook dubbelplaatjes te maken. Dus er is goed meegedacht, dat kenmerkt vakkennis en zodoende hebben wij dus minder werk om het deurtje te maken. Dat heet efficiënt werken.

Stukje ter grootte van het deurtje er afgesneden met de haakse slijper. Het materiaal is ook 8 mm dik. Dat wil zeggen, dat wij voor de montage van de scharnieren dubbelplaatjes van 8 mm dik moeten maken, omdat het deurtje opleggend wordt gemonteerd.

Even de lengte checken voor het paneel voor het tweede deurtje wordt gesneden. Verder is nog een stuk met de haakse slijper afgesneden voor het maken van de dubbelplaatjes. Dit paste in de zaagmachine, waarmee twee stroken zijn gezaagd, waaruit elk drie dubbelplaatjes voor de scharnieren gezaagd moeten worden, maar het was allang weer vertrektijd, dus dat is voor de volgende keer.

2023 week 48

Vanmiddag, zaterdag 2 december 2023 hebben we voor het eerst het verlengde kinderperiscoopje uitgeprobeerd, bevestigd in het periscoopgat.

De pijp wordt binnen en buiten een keer gesteund door een klemring. Het draaien met de klemring over het hout gaat licht.
Dus deze manier van ‘lageren’ voldoet goed.

Het is het meest comfortabel om zittende op het officierskrukje door de periscoop te kijken. Echter het beeld is zo klein en onduidelijk dat wij niet kunnen herkennen, waar we naar kijken.
Dus daarvoor moeten we een oplossing vinden en nog wat meer experimenteren.

We hebben ook een filmpje gemaakt, zie: https://youtu.be/fvFQ3tVphTE

2023 week 47

De verstevigingsblokjes voor de onderflens hebben dus een te kleine straal en worden (met zo min mogelijk verlies) met de lintzaag en schuurmachine op een straal van 400 mm gebracht.

Intussen wordt er gevijld. Frits heeft thuis al de gaten in de multiplex flens verdikkingen geboord.
Bij sommige gaten kwamen ze niet helemaal overeen met de gaten in het ijzer. 
Daar zijn de gaten wat wijder gevijld, tot alle randjes gelijk waren met het staal.

Alle verstevigingsblokken zijn aangepast en passen nu goed. op de bovenflens zijn de eindstops op de buitenste rollerbaan gemaakt en zowel de buitenste rollerbaan, als de achterste rollerbaan zijn nu gelijmd en geplamuurd. Ook het voorlopige draageind M6 is nu vervangen door een blijvend draadeind M8 voor de bevestiging van de spil van het affuit. Hiervoor is M8 schroefdraad getapt in de stalen bovenflens van 15 mm dik staal.

Hier kijken we in de schietrichting. In tegenstelling tot de grote affuiten, die bij molen De Hoop staan, heeft het affuitje, wat op deze ‘stoel’ komt te staan, het draaipunt aan de achterzijde en de zwenkwielen (rollers) aan de voorzijde om het affuit heen- en weer te kunnen bewegen. Het geheel begint er al aardig op te lijken. In feite is het houtwerk aan de stoel nu gereed. Voor transport naar- en binnen de kazemat wordt al het houtwerk er af gehaald en pas in de kazemat definitief gemonteerd. Daarna wordt het geheel verder geplamuurd en geverfd.

De volgende keer beginnen we aan de stalen deurtjes, die aan weerszijden van de stoel moeten komen. Daarvoor moeten nog op het origineel lijkende scharnieren gezocht worden.

2023 week 45

Boven de rollerbaan voor de buitenrollers van het affuit onder, van onder naar boven: de rollerbaanschijf voor de binnenrollers van het affuit met daarop de flens van de spil.

De voorzijde van het affuit is links en de achterzijde is rechts. De spil van het affuit zit dus aan de achterzijde.
De flens van de spil is onderdeel van een een tonvormige spil van gietstaal.
Dus op de nu houten flens komt een tonvormig houten gedeelte wat in een houtdraaibank gedraaid moet worden.
Maar voor het zover is moet dat eerst met detailmaatvoering op tekening gezet worden.

Voorlopig dient een draadeind M6 als spil.

De maten van de blokken zijn nog even gecontroleerd.

De maten zijn goed. 15 mm vanaf binnenzijde ring klopt, echter de straal van de rondlopende zijde van het blok is kleiner dan de straal van de ring. We zullen zien of ze passen en de binnenruimte opgevuld kan worden met plamuur, of dat we de straal van de blokken gaan corrigeren.

2023 week 43

Oliestel

Daarna nog even in een sopje gedaan. Het idee is om vervolgens de roestplekken met roestomvormer te behandelen.
Verder heeft Hans Dieleman thuis nog een rol lont van de juiste breedte gevonden en beschikbaar gesteld.

Deze week is het oliestel schoongemaakt met terpentine en het ziet er al wat beter uit.

Kanon 6 cm kazemat

Deze week is er weer twee ochtenden aan het kanon 6 cm kazemat gewerkt.
Er is in het staal geboord en getapt om het hout te bevestigen en dit is vervolgens bijgeschaafd en geschuurd.
Echter visueel  zijn er geen grote veranderingen, dus deze keer geen foto’s.

Volgende week slaan we even over, want dan heeft Frits andere prioriteiten.
Echter hij heeft wel huiswerk meegenomen, dus zal er toch nog voortgang worden gemaakt.

2023 week 41

Nu het nat en koud weer is geworden, krijgen we weer trek in kazemattensoep.
Het houtkacheltje werd niet echt als een succes ervaren en is inmiddels verkocht.
Er werd gedacht aan een brandertje om de soep heet te maken. Een oliestel zou wel in het tijdsbeeld van 1939/1940 passen.
Dus gezocht naar een oliestel. Al snel zag Inge een advertentie op de weggeefpagina en kon een oliestel gratis worden afgehaald in Vuren.
Dit staat op de foto hierboven. Het is wat roestig, maar prima voor in de de kazemat.

2023 week 40

Klusjes:

Hans doet elke zaterdag klusjes aan en bij de kazemat. Deze keer heeft hij de drainagepijpjes doorgeprikt.

Project kanon 6 cm kazemat:

Harry heeft verstevigingsklossen voor de voet van de stoel al gemaakt.

Alvast even passen, maar het gaat er natuurlijk om hoe ze op de reeds gemaakte stalen stoel passen.

De blokjes zijn van hardhout en al voldoende glad om straks als ze zijn geverfd, op staal te lijken.

De onderflens met bevestigingsgaten en de bovenflens met de rollerbanen voor de rollers van het affuit en spindelflens.
Deze tekening is nodig zodat Frits en Hugo verder kunnen met het houtwerk aan de ‘stoel’.

Na het maken en monteren van deze zaken en het boren van het spindelgat in 15 mm dik staal,
is de stoel gereed om het affuit erop te kunnen zetten.
Echter het affuit is een volgende stap in dit project en moet dan nog gemaakt worden.

De te maken verstevigingsklossen op de flens. Deze tekening is nodig om de verstevigingsklossen te kunnen produceren.

De tekening van de klos in zwart/wit.  Er zijn 12 klossen nodig.
Die simuleren de bevestigingsverstevigingen in de originele gietstalen stoel.

2023 week 39

Project kanon 6 cm kazemat:

Deze week zijn we begonnen om de stalen stoel met hout te bekleden,.

Dit om de originele dikte van boven- en onderflens te simuleren. Indien deze dikte in staal uitgevoerd zou zijn, dan was de stoel zo zwaar geworden, dat deze niet meer te hanteren zou zijn.
Er is voor verder gebruik van hout gekozen, omdat wij met onze handgereedschappen niet in zulk dik staal kunnen boren.
Wij gaan dat nog wel met een kleine boordiameter proberen om het hout aan het staal te bevestigen met kleine schroefjes, zodat het op zijn plaats blijft bij het afwerken.

Omdat op een gegeven moment de stalen stoel toch de kazemat ingerold moet worden, trapjes af en over betonnen en stallen drempels en kantelend de hoeken om, wordt al het hout tijdelijk bevestigd en pas gemaakt. Dan kan het weer worden verwijderd en na het plaatsen van de stalen stoel in de kazemat definitief worden bevestigd met de schroefjes en montagekit.

 

2023 week 38

Project kanon 6 cm kazemat:

Deze week kregen wij als sponsoring van een niet nader te noemen staalconstructiebedrijf de ‘stoel’ geleverd voor de nabootsing van het kanon 6 cm kazemat, wat in 1939/1940 in de VIS-kazemat was opgesteld.

De werkgroep zelf heeft het tekenwerk gedaan en daaruit is dit mooie stukje vakwerk ontstaan.

 

Voor deze gaten komen nog deurtjes. Zo was er in de stoel ruimte voor het gereedschap, waarmee het kanon werd onderhouden.

2023 week 33

Deze zaterdag hebben wij het voorlopige houten afdekplaatje van het periscoopgat vervangen door een stalen van 1 cm dikte.

 

Het plaatje is voorzien van een rubber pakking tussen het plaatje en het beton. Dit om beschadiging te voorkomen. Ook zorgt dit voor een betere afsluiting op de beton.

 

Het plaatje wordt van binnenuit vastgezet en is dus vandalismebestendig.

 

Klusje geklaard!

 

Ook is er nog aan het rechter talud gewerkt, wat scherper richting Spijksedijk moet lopen. De kazematcamouflage begint ook al aardig vorm te krijgen.

 

Een deel van de klim doet het en gaat eindelijk op.

 

Een kijkje door het schietgat.

 

2023 week 28

Deze week is er een plankje aangebracht waar de luchtontvochtiger op kan staan. Het aan de lucht onttrokken water stroomt via een slangetje de gieter in. En daarmee sproeien we het gras.

 

2023 week 26

Afdekplaatje voor het periscoopgat in de menie.

 

Afdekplaat voor het schietgat in de menie.

 

Bij de kazemat vonden we deze keer ook pakken met kranten die daar gedumpt waren.

 

Dus nu weet u, waarom u de krant niet krijgt. Er is niet alleen een tekort aan bezorgers, maar men heeft ook nog te kampen met criminele bezorgers, die hun werk niet doen, maar wel loon opstrijken. Dus altijd melden, wanneer u de krant niet ontvangt.

 

2023 week 24

Deze week werd er ook weer met emmers water uit de gracht gehaald, om het gras bij de kazemat te sproeien.

 

2023 week 23

Deze week was het weer nodig om regelmatig het gras te sproeien.

Intussen werd er ook thuis gewerkt aan een periscoop voor kinderen.
Het is de bedoeling dat de periscoop in het periscoopgat van de kazemat wordt gemonteerd.

 

2023 week 09: grondwerk

Het is de bedoeling om dit gat te vullen.

Er waren weer voldoende vrijwilligers van onze werkgroep om dit klusje te doen.

 

Echter om de helling de kazemat op te kunnen rijden, kon de kruiwagen maar halfvol en was er ook een trekker nodig.

Zo dus.

En tussendoor even verzamelen voor koffie/thee, die door Margo verzorgd werd.

Op de achtergrond was de kazemat gewoon open voor bezoek en werd het geschiedenisverhaal verteld aan de vele bezoekers.